40 lecie „polskiego sierpnia”

  40 lat temu za sprawą NSZZ „Solidarność”, miesiąc sierpień zaznaczył się na trwałe w historii nie tylko Polski, ale także Europy i świata. Ówczesne strajki, których początek dały robotnicze wystąpienia w Stoczni Gdańskiej z 1980 r, rozlały się na cały kraj. Jednym z najprężniej działających ośrodków robotniczego protestu stał się wówczas Wrocław, gdzie w Zajezdni Autobusowej nr. 7 zainicjowane zostały strajki solidarnościowe. Do tego protestu dołączyły największe wrocławskie zakłady przemysłowe, a także tysiące mieszkańców, którzy spontanicznie przychodzili do Zajezdni na ul. Grabiszyńską, aby zamanifestować swoje poparcie dla protestujących.

            Zrodzony wówczas ruch w obronie robotników, ludzkiej godności, praw pracowniczych, stał się zaczątkiem potężnej siły, która zmiotła ze sceny politycznej dotychczasowy układ polityczno militarny. Ta siła wyrosła z „Solidarności” dała początek procesom demokratycznym i wolnościowym w wielu krajach byłego bloku wschodniego. Dzięki temu runął Mur Berliński, stanowiący symbol porządku pojałtańskiego i podziału Europy na dwa przeciwstawne i wrogie obozy.

            W rocznicę tamtych strajków sprzed 40 lat, na ternie dawnej Zajezdni Autobusowej Nr 7, a dziś Centrum Historii Zajezdnia, odbyły się uroczystości upamiętniające te przełomowe wydarzenia. Licznie przybyli oficjalni goście m.in. metropolita wrocławski abp. Józef Kupny, wojewoda dolnośląski Jarosław Obremski, prezydent Wrocławia Jacek Sutryk, parlamentarzyści, przedstawiciele świata nauki, organizacji społecznych i zawodowych, uczestnicy strajków w 1980 r i działacze związkowi. Wśród delegacji, które złożyły kwiaty i wieńce pod tablicą pamiątkową NSZZ „Solidarność” była także reprezentacja KW PSP we Wrocławiu z zastępcą dolnośląskiego komendanta wojewódzkiego PSP st. bryg. Bogusławem Brudem, naczelnikiem Wydziału Organizacji i Nadzoru mł. bryg. Danielem Muchą i sekc. Dorotą Frańczak.

W wielu okolicznościowych wystąpieniach nawiązywano do wydarzeń sprzed 40 lat, ale też tym historycznym reminiscencjom towarzyszyły współczesne odniesienia. Jak wskazywano wiele ze słynnych 21 sierpniowych robotniczych postulatów, zostało zrealizowanych. Jednak część z nich nadal czeka na spełnienie. Inny wątek wystąpień zawierał odniesienia do wydarzeń na Białorusi, gdzie także w sierpniu, ale już obecnego 2020 r. mieszkańcy tego kraju również upomnieli się o swoje prawa i o swoją godność. Słowo „solidarność”, które zdobyło międzynarodową sławę i stało się uniwersalnym hasłem wolnościowym i demokratycznym, jest dziś także synonimem białoruskiego protestu i naszego poparcia dla wolnościowych i demokratycznych postulatów podnoszonych przez naszych sąsiadów.

Warto też przy tej rocznicowej okazji przypomnieć, że właśnie we Wrocławiu, na fali sierpniowych protestów, rodził się nowy kształt strażackiej formacji. To właśnie w stolicy Dolnego Śląska grupa strażaków podjęła ścisłą współpracę z wrocławskimi naukowcami, co zaowocowało powołaniem do życia z dniem 1 lipca 1992 r. Państwowej Straży Pożarnej. Był to w skali kraju niewątpliwie jeden z bardzo ważnych procesów dokonujących się w tamtym gorącym czasie przemian ustrojowych.  Natomiast w historii polskiego pożarnictwa były to zmiany o charakterze przełomowym.

            W ramach wrocławskich rocznicowych obchodów „polskiego sierpnia” przewidziano uroczystą mszę, która pod przewodnictwem abp. Józefa Kupnego zostanie odprawiona w kościele pw. św. Klemensa Dworzaka. W trakcie uroczystości w dawnej Zajezdni, na mocy decyzji prezydenta RP, osoby zasłużone dla sprawy wolności i demokracji, otrzymały Medale 100 – lecia Odzyskania Niepodległości. Zainicjowany został także bieg Wrocław – Gdańsk. Rozłożoną na etapy trasę o długości około 500 km. pokonuje sześciu ochotników. W ramach obchodów przygotowano również szereg wystaw, filmów dokumentalnych i okolicznościowych wydawnictw.

Tekst i zdjęcia Lech Lewandowski